Faizsiz Bankalar Nasıl Çalışır?

Reel sektörü finanse etmesine ek olarak finansman kaynaklarına daha sağlam ve faiz oranlarına karşın daha dirençli bir mekanizma kurması nedeniyle günden güne daha fazla kişi tarafından tercih edilen katılım bankaları her geçen gün daha fazla kişiye hizmet vermektedir. Verilen hizmetler sadece finansman tahsisi ya da kredi kartı gibi bireysel müşterilere yönelik perakende ürünler değil, aynı zamanda çeşitli konsorsiyumları finanse etmeye yetecek kadar ticari ürünlerdir.

Bu kapsamda günden güne kendisini geliştiren ve özel mevduat bankalarıyla rekabete giren katılım bankalarının nasıl çalıştığına değinmek, katılım bankacılığıyla ilgili doğru bilinen yanlışlara ve yanlış bilinen doğrulara açıklık getirmek yararlı olacaktır.

Katılım Bankacılığı Nedir?

Katılım bankacılığı ismine uygun olarak katılımı şart koşan, kar ya da zarara ortaklık usulüyle yatırım ya da finansman kararı veren kurumların yürüttüğü bankacılığa verilen addır.

Katılım bankaları faizi işlemlerine konu edemediği için ne yatırım yaparken ne de yatırım yapılırken net bir getiri oranı paylaşamaz ve ne kadar gelir elde edileceğini ancak gelirin elde edileceği gün belirleyebilir. Bu açıdan katılım bankaları hakkında doğru bilinen bir yanlışa açıklık getirmek gerekir: katılım bankaları katılım hesapları da dahil olmak üzere hiç kimseye ve hiçbir miktardaki paraya kar garantisi veremez.

Yani teoride katılım bankalarının katılım hesaplarına yatırılan paranın zarar etmesi ihtimali de vardır. Katılım bankaları her ne kadar kurulduğu günden bu yana yaptığı yatırımlar ve yürüttüğü bankacılık sistemi gereğince zarar açıklamamış olsa da teoride bu mümkündür, oysa özel mevduat bankaları (faizle çalışan bankalar) müşterilerine ne kadar gelir elde edebileceğini yıllar önceden dahi söyleyebilir ve gerçekten de bu oranda getiri sağlar.

Katılım bankaları özel mevduat bankalarından ayıran bir durumda ekonomi koşullarına uygun olmasıdır. Yani özel mevduat bankasında belirli bir faizle para yatırılır ve vade geldiğinde o faizle ödeme yapılır. Buna karşın katılım bankaları yatırım yapılırken herhangi bir orandan bahsetmez ve aradan yıllar geçse bankanın karlılığı artsa ya da azalsa da müşterinin buna ortak olmasını sağlar.

Ülkemizde faaliyette olan 5 katılım bankası vardır. Bu katılım bankalarının 2’si kamu sermayeli katılım bankalarıdır. Vakıf Katılım Bankası, Ziraat Katılım Bankası, Kuveyt Türk Katılım Bankası, Albaraka Türk Katılım Bankası, Türkiye Finans Katılım Bankası halihazırda istifade edilebilecek katılım bankalarındandır.

Katılım Bankaları Nasıl Çalışır?

Katılım bankaları en basit haliyle kar ya da zarara ortaklık usulüyle çalışır. Yatırım yapılırsa kar ya da zarara yatırım yapan, finansman tahsis edilirse finansman tahsisinden doğacak kar ya da zarara katılım bankası ortak olur. Bunun nedeni katılım bankalarının finansman tahsisinde ilgili ürün ya da hizmetin ilk sahibi haline gelmesi, daha sonra sahipliğini satın aldığı bu mal ya da hizmeti farklı bir kişi ya da kuruma vadeli olarak devretmesidir.

Katılım bankacılığının uygulamaya konulduğu ilk yıllarda finansman borcunu ödemeyenlerden herhangi bir ceza ödemesi alınmıyor, müşteriler borcunu ne zaman öderse ödesin sadece kar payı + ana para borcunu ödüyordu, bunun kötüye kullanılması ve işlerin çığırından çıkmaya başlaması sonrasında katılım bankaları mecburi olarak gecikme cezasını da müşterilere yansıtmaya başlamıştır. Dolayısıyla katılım bankasının finansmanın tahsisinden doğacak zarara nasıl ortak olduğunu merak edenler katılım bankacılığının ortaya ilk çıktığı dönemde uygulamada olan bu usulü hatırlamalıdır.

faizsiz bankalar nelerdir
Faizsiz bankalar

İslami öğretide faiz haram, kar helal kılınmıştır. Bu kapsamda katılım bankaları ve katılım bankacılığı faize değil, kara dayalı olarak geliştirilmiştir. Katılım bankaları, özel mevduat bankalarından farklı çalışıyor olsa da BDDK tarafından denetlenir ve özel mevduat bankalarıyla yani faizle çalışan bankalarla rekabet eder. Katılım bankalarının kar oranlarının özel mevduat bankalarının faiz oranlarına benzer olmasının nedeni de tam olarak budur. Piyasadaki rekabet koşulları gereği katılım bankaları rekabet gücünü kaybetmemek adına özel mevduat bankalarının faiz oranlarıyla mücadele edebilir durumda olmalıdır.

Katılım bankasından kredi talebinde bulunan bir kişi bankadan vekalet alır, daha sonra ihtiyaç duyduğu mal ya da hizmeti satın alır. Geri ödemede anlaşılan kar üzerinden vade hesaplanır ve geri ödemeler başlar. Geri ödemelerdeki kar payı, katılım hesabı açan yatırımcılara dağıtılır. Banka elde ettiği karın % 30’u ile % 20’sini kendisi alır, geri kalan kar ilgili bankada katılım hesabı açan yatırımcılara dağıtılır. Dolayısıyla katılım bankacılığına yatırım yapan kişilerin nasıl gelir elde ettiği de bu şekilde anlaşılabilir.

https://www.youtube.com/watch?v=BTgQVhCkbNM

Kuveyt Türk Katılım Bankası genel müdürü Ufuk Uyan’ın yukarıdaki videosu katılım bankacılığıyla ilgili oldukça bilgilendirici ve akıcı bir videodur. Konuya ilgi duyan ve katılım bankacılığını daha yakından tanımak isteyen kişiler bu videoya ek olarak katılım bankalarının fetva hattını da arayabilir.

Ayrıca sitemiz içerisinden Faizsiz Olarak Hesaba Ek Limit Veren Bankalar yazımıza https://sifirfaizli.com/faizsiz-olarak-hesaba-ek-limit-veren-bankalar/ tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku